Nu te zien

VERLENGD: BIJZONDER BEZOEK

De twee schilderijen uit The Leiden Collection verhuizen naar Rembrandts woonkamer. Sinds mei 2018 zijn twee recent herontdekte schilderijen te zien in het Rembrandthuis: Portret van Petronella Buys (1635) van Rembrandt en Man met zwaard (ca. 1640-1644) dat geschilderd is door Rembrandt en een medewerker uit zijn atelier. De schilderijen zullen op 4 september 2018 verhuizen naar de woonkamer in Rembrandts voormalige woonhuis – nu het museum – waar ze tot begin voorjaar 2019 te zien zullen zijn. Daarna vertrekken de schilderijen naar het Louvre in Abu Dhabi voor een overzichtstentoonstelling van The Leiden Collection.

De twee werken zijn onlangs aangekocht door het New Yorkse verzamelaarsechtpaar Thomas S. Kaplan en Daphne Recanati Kaplan. Zij zijn oprichters van de verzameling die beter bekend is als The Leiden Collection, de grootste particuliere collectie van Nederlandse zeventiende-eeuwse kunst ter wereld. De twee schilderijen vertellen beide een boeiend verhaal van toeschrijving en het belang van kunsthistorisch en technisch onderzoek.

(links) | Rembrandt en atelier, Man met zwaard, ca. 1640-1644.
Doek, 102,3 x 88,5 cm, New York, The Leiden Collection

Lange tijd werd dit als een schilderij van Rembrandt gezien, tot de toeschrijving in 1970 werd verworpen en men zelfs opperde dat het een achttiende-eeuwse nabootsing zou kunnen zijn. Nieuw onderzoek heeft uitgewezen dat Rembrandt oorspronkelijk een portret heeft geschilderd, maar dat dit werk vervolgens een ware transformatie heeft ondergaan door een van Rembrandts leerlingen in zijn atelier. Het resultaat is de fantasietronie die we nu zien. Hoewel Rembrandts oorspronkelijke voorstelling grotendeels is overgeschilderd, is het gezicht onaangeroerd gebleven; de schilderstijl is kenmerkend voor Rembrandt in de begin jaren 1640.

(rechts) | Rembrandt, Portret van Petronella Buys, 1635.
Paneel, 79,5 x 56,3 cm, New York, The Leiden Collection

Van dit schilderij was decennialang niet bekend waar het was, tot het in 2017 opdook op de kunstmarkt. Het is geschilderd in 1635, een drukke tijd voor Rembrandt. Zijn signatuur staat erop en het pendant met het portret van Petronella’s echtgenoot Philip Lucasz (National Gallery, Londen) is een onbetwiste Rembrandt. Desondanks suggereerde het Rembrandt Research Project in 1989 dat het portret waarschijnlijk door een assistent geschilderd was. Daar denken we nu anders over. Rembrandt schilderde het werk wel degelijk zelf, alleen losser en sneller dan we gewend zijn. Het was vermoedelijk een spoedklus: Petronella vertrok op 2 mei 1635 naar Batavia.

Dit is de tweede keer in relatief korte tijd dat The Leiden Collection een deel van hun verzameling toont in het Rembrandthuis. Eind 2016 leidde de spectaculaire ontdekking van een verloren gewaande Rembrandt – een van diens vroegste werken – tot de drukbezochte presentatie Rembrandts eerste schilderijen. De vier zintuigen. Met de huidige duo-presentatie heeft het Rembrandthuis de Europese primeur.

‘Wij zijn blij om als eerste de huidige herontdekte schilderijen aan het Europese museumpubliek te mogen tonen. Dit past ook geheel in de positie die het museum de afgelopen decennia heeft verworven als de plek waar ontdekkingen en onderzoeksresultaten rondom Rembrandt, zijn leerlingen en omgeving worden gepresenteerd. Het is fijn om wederom zulke juweeltjes uit The Leiden Collection in huis te hebben.’

– Lidewij de Koekkoek, directeur van Museum Het Rembrandthuis

The Leiden Collection

The Leiden Collection is opgericht in 2003 door Dr. Thomas S. Kaplan en zijn vrouw Daphne Recanati Kaplan. De collectie omvat ongeveer 250 schilderijen en tekeningen en is de grootste verzameling van Nederlandse zeventiende-eeuwse kunst ter wereld. De collectie is vernoemd naar Rembrandts geboortestad Leiden. The Leiden Collection gaf voorheen anoniem haar werken in bruikleen voor tentoonstellingen. In 2017 heeft het grote publiek voor het eerst kennis kunnen maken met de collectie dankzij een speciale tentoonstelling in het Louvre in Parijs. Op dit moment is de The Leiden Collection op wereldtournee.

Museum Het Rembrandthuis

Rembrandt woonde en werkte tussen 1639 en 1658 in dit prachtige en monumentale huis, dat nu een museum is. Aan de hand van een inventarislijst uit die tijd is het huis heringericht met meubels, kunst en voorwerpen uit de zeventiende eeuw. In het Rembrandthuis zijn dagelijks ets- en verfdemonstraties, die laten zien hoe hij destijds werkte. Het Rembrandthuis bezit de bijna complete etsencollectie van Rembrandt. Daarnaast zijn er in de moderne museumvleugel regelmatig tijdelijke exposities met werk van Rembrandt, tijdgenoten en latere kunstenaars.