In Geen categorie

Rembrandt was niet alleen een gevierd kunstenaar en leermeester, hij was ook een groot verzamelaar van kunst en allerlei inspirerende objecten. Deze bewaarde hij in een speciaal daarvoor ingerichte kamer in zijn huis: de Kunstcaemer. Elke week lichten wij een object uit deze schatkamer uit. Deze week: de ets van Lucas van Leyden, Een bedelaarsfamilie (‘Uylenspiegel’), 1520.

In een prentenalbum van Rembrandts kennis Joannes Wtenbogaert bevond zich een collage van prentfragmenten van Lucas van Leyden. De ontbrekende delen waren met de hand ingetekend. Deze compositie is later uit elkaar gehaald, maar de zeventiende-eeuwse handgeschreven tekst eronder is bewaard gebleven. Hij luidt: ‘voor dese print heeft Rembrandt in sijn tijd betaelt 250 gul.’ Het is een van de bronnen waaruit blijkt hoeveel Rembrandt ervoor overhad grafiek van Lucas van Leyden te verwerven. Eén prent van Lucas van Leyden was door zijn zeldzaamheid bij kenners zeer gewild: een voorstelling van een bedelaarsfamilie op weg, bekend geworden onder de titel ‘Uylenspiegel’.

Ernst Brinck, een burgemeester uit Harderwijk, schreef in 1642 in zijn aantekenboek dat ‘de vermaerde schilder Rembrandt’ deze prent van Lucas van Leyden voor 179 gulden had gekocht. Hij was zo duur, ‘omdat se niet is te bekomen’, dus niet te krijgen was. Dat wordt bevestigd door de graveur Hendrik Hondius, die in 1644 een nieuw gestoken herdruk van de prent uitbracht en in een bijschrift meldde: ‘Dees eerste Vorm is wech, men vinter geen voor Ons/ Want een papiere druck, gelt vyftich Ducatons’. Een zilveren dukaat was drie gulden waard, een gouden ducaat drieëneenhalve gulden. De waarde van de prent zou dus 150 of zelfs 175 gulden zijn geweest. Volgens Joachim von Sandrart had de Zweedse gezant Pieter Spiering zelfs 400 gulden hebben neergeteld voor een afdruk van ‘Uylenspiegel’. Ook schrijft Von Sandrart in 1675 dat hem verzekerd is dat Rembrandt voor veertien goede afdrukken van Lucasprenten 1400 gulden had betaald. Een paar jaar later, in 1678, werd dit door Rembrandts leerling Samuel van Hoogstraten nog eens bevestigd. Hij schreef dat hij Rembrandt tachtig rijksdaalders (dus 200 gulden) voor een ‘Uylenspiegel’ had zien betalen. Ter vergelijking: een geschoold ambachtsman verdiende in die tijd ongeveer 250 gulden per jaar.

Recente berichten

Geef een reactie