In Geen categorie

In ‘Rembrandt Curated’ plaatsen we een kunstwerk van Rembrandt naast een werk van een andere kunstenaar. De twee werken roepen onderling associaties op, door een gedeeld thema, compositie, kleurpalet, of gewoon een gevoel. De ‘Rembrandt Curated’ van vandaag: Gerrit (Gerard) Dou, Zelfportret, c. 1665 (The Metropolitan Museum of Art, New York) en Rembrandt, Zelfportret, 1669 (Mauritshuis, Den Haag).

Rembrandt was niet alleen een getalenteerd schilder, hij was ook een leermeester voor andere (jonge) kunstenaars. Al tijdens zijn beginperiode in Leiden had Rembrandt enkele leerlingen en in Amsterdam nam het aantal sterk toe. In Rembrandts atelier liepen drie soorten leerlingen rond. Ten eerste waren er de rond de vijftien jaar oud, jongens die zelfstandig schilder wilden worden. Als zo’n leerling bij Rembrandt aankwam, had hij meestal al een leerperiode bij een andere meester achter de rug. Ten tweede waren er de assistenten, die na hun opleiding bij Rembrandt aan het atelier verbonden bleven en hielpen bij de instructie en de productie. Het waren schilders die zelfstandig schilderijen maakten in de stijl van de meester, werken waarvan sommige tot op de dag van vandaag doorgaan voor echte Rembrandts. Ten slotte waren er ‘amateurs’, die teken- en schilderlessen volgden als onderdeel van een goede opvoeding en niet hoefden te leven van hun schilderkunst. Niet iedere leerling leerde hetzelfde bij Rembrandt, dit kon uiteenlopen van verfijnd schilderen tot schilderen met de grove kwast. Wel cultiveerden leerlingen hetgeen ze hadden opgestoken op hun eigen manier. Rembrandts eerste leerling in Leiden, Gerrit (Gerard) Dou (1613-1675), ontwikkelde een uiterst precieze manier van schilderen, die recht tegenover Rembrandts eigen schilderstijl stond. Hier zien we twee late zelfportretten van Dou (links) en zijn voormalige leermeester Rembrandt (rechts) die dit goed illustreren.

Dou heeft mogelijk twaalf (of zelfs meer) zelfportretten gedurende zijn loopbaan. Dit zelfportret uit 1665 is een van zijn laatste. Dou was de leidende figuur in de stroming van Leidse fijnschilders, die de vroege Nederlandse traditie van nauwkeurige nabootsing van de werkelijkheid en ultieme ambacht hebben doorgezet. Hier presenteert de kunstenaar zichzelf als een geschoolde kunstenaar, met een groot boek en passende kleding. Rembrandt  heeft op zijn beurt de meeste zelfportretten van alle zeventiende-eeuwse schilders gemaakt. Dit zelfportret dateert uit 1669, het laatste levensjaar van Rembrandt. Zijn schilderstijl staat lijnrecht tegenover die van Dou: expressief, met dynamische penseelstreken, terwijl hij ondertussen een opmerkelijke gelijkenis met de werkelijkheid weet te behouden. Rembrandt suggereert een man van vlees en bloed met schijnbaar moeiteloos aangebrachte dikke lagen verf.

Wat zijn jouw gedachten over deze twee kunstwerken? Vormen ze een goed paar? We horen graag wat jij er van vindt!

Recente berichten

Geef een reactie