In Geen categorie

In ‘Rembrandt Curated’ plaatsen we een kunstwerk van Rembrandt naast een werk van een andere kunstenaar. De twee werken roepen onderling associaties op, door een gedeeld thema, compositie, kleurpalet, of gewoon een gevoel. De ‘Rembrandt Curated’ van vandaag: Rembrandt, Titus aan zijn lezenaar, 1655 (Museum Boijmans Van Beuningen, Rotterdam) en Jonathan Richardson, Portret van de zoon van de kunstenaar, Jonathan Richardson the Younger, in zijn studeerkamer, ca. 1734 (Tate Britain, Londen). Inspiratie hoeft niet altijd van ver te komen; veel kunstenaars vonden hun modellen of inspiratiebronnen in hun nabije omgeving, waaronder hun gezin. Hier zien we twee voorbeelden van kunstenaars die hun zonen hebben geportretteerd in hun dagelijkse omgeving: Rembrandts zoon Titus (links) en de zoon van Jonathan Richardson (rechts).

De in 1641 geboren Titus is de enige zoon van Rembrandt en Saskia die de volwassen leeftijd heeft bereikt. Er is weinig over zijn kinderjaren bekend, maar we weten wel dat hij tekenen en schilderen van zijn vader heeft geleerd; in de boedelinventaris die na Rembrandts faillissement in 1656 is opgemaakt, komen een aantal werken van Titus voor. Na dit faillissement nam (de inmiddels volwassen) Titus de kunsthandel van zijn vader over, samen met Rembrandts nieuwe liefde Hendrickje Stoffels, om zo de inkomsten uit de handen van de schuldeisers te houden. Titus overleed aan de pest in 1668, een jaar voor zijn vader.

Jonathan Richardson (1667-1745) is een van de meest bekende Britse kunstenaars van zijn generatie en behoorde tot een elitegroep van portretschilders. Naast zijn werk als beeldend kunstenaar, was hij bovendien ook een belangrijke kunsttheoreticus van de achttiende eeuw. Zijn zoon, Jonathan Richardson de jongere, zien we hier in zijn studeerkamer. Hij deelde veel van zijn vaders culturele interesses, maar werd zelf geen kunstenaar. Hij werd opgevoed tot ware gentleman, die zich bezighield met het verrijken van zijn geest.

Wanneer we naar de twee portretten van de zoons kijken, zien we grote verschillen. Titus kijkt peinzend voor zich uit. In zijn rechterhand houdt hij een pen vast, terwijl hij met zijn duim zijn kin ondersteunt. De pen, de pennenkoker in zijn linkerhand en de papieren op de lezenaar geven aan dat Rembrandt zijn zoon tijdens diens moment van studie heeft vastgelegd. Titus lijkt zich onbewust van de aanwezigheid van zijn vader. Dit gevoel van intimiteit wordt versterkt door de kleine afstand van de schilder tot de jongen en het donkere kleurenpalet. Het tegenovergestelde van het gevoel van huiselijkheid en intimiteit dat we bij Rembrandts portret krijgen, zien we bij Richardsons portret van zijn zoon. Waar Titus verzonken in gedachten lijkt te zijn, poseert Jonathan junior zelfbewust voor zijn portret. De Britse kunstenaar heeft zijn zoon in een rijk gedecoreerd interieur geplaatst, passend bij diens rol als intellectuele gentleman. De buste van Homer verwijst naar Jonathan juniors studie naar de Griekse filosofie. De schilder heeft zichzelf ook verwerkt in dit portret van zijn zoon; op de achtergrond zien we een schilderij van de kunstenaar, met daaronder een portret van zijn overleden vrouw.

Wat zijn jouw gedachten over deze twee kunstwerken? Vormen ze een goed paar? We horen graag wat jij er van vindt!

Recente berichten

Geef een reactie