In Geen categorie

In ‘Rembrandt Curated’ plaatsen we een kunstwerk van Rembrandt naast een werk van een andere kunstenaar. De twee werken roepen onderling associaties op, door een gedeeld thema, compositie, kleurpalet, of gewoon een gevoel. De ‘Rembrandt Curated’ van vandaag: Pieter Bruegel de Oude, De kruisdraging, 1564 (Kunsthistorisches Museum, Wenen) en Rembrandt, De molen, ca. 1645-1648 (National Gallery of Art, Washington).

Rechts zien we Rembrandts krachtige landschap, met een molen prominent in het midden. In de negentiende eeuw bewonderden kunsthistorici het dramatische silhouet van de molen tegen een donkere, stormachtige lucht, en de gouden gloed die over het schilderij lag. Ze wisten echter niet dat de romantische gouden gloed veroorzaakt was door de verkleurde vernislaag. Toen het schilderij tussen 1977 en 1979 werd schoongemaakt, kwam een heldere blauwgrijze lucht tevoorschijn. De molen in het midden van de compositie wordt geaccentueerd door het zonlicht dat van rechts komt. Het is mogelijk dat Rembrandt de molen van zijn vader, in de buurt van Leiden, als voorbeeld heeft gebruikt voor de molen in dit schilderij. De rest van het landschap komt echter helemaal niet overeen met wat je op het platteland in de buurt van Leiden kunt zien. Rembrandts molen lijkt een meer symbolische dan realistische betekenis met zich mee te dragen; hij torent boven het landschap uit als een beschermer van zijn omgeving.

In vergelijking met Rembrandts kunstwerk, staat het schilderij van Bruegel (links) bol van actie. De kruisdraging is zijn op één na grootste schilderij (na De wijn  van het Sint-Maartensfeest uit circa 1565-1568). Het onderwerp van dit schilderij is Christus die het kruist draagt, hoewel het op het eerste gezicht moeilijk is om Christus te onderscheiden. Maar wanneer we zowel een verticale als een horizontale lijn door het midden van het schilderij trekken, vinden we Christus waar de lijnen zich kruisen. Bruegel wilde echter niet enkel Christus’ mars naar zijn kruisiging laten zien. De figuren in het rood, verspreid over het werk, vertegenwoordigen het Spaanse leger dat de Nederlanden onderdrukte gedurende de zestiende eeuw. In deze interessante YouTube-video wordt de historische context van dit schilderij van de Vlaamse schilder verder uitgelegd. Vaak zien we met religieuze werken als deze dat er een hemelse figuur bovenaan de compositie wordt geplaatst. Hier zien we een molen. Net als in het schilderij van Rembrandt lijkt de molen de rol van toezichthouder of beschermer van zijn omgeving aan te nemen.

Wat zijn jouw gedachten over deze twee kunstwerken? Vormen ze een goed paar? We horen graag wat jij er van vindt!

Recente berichten

Geef een reactie