In Geen categorie

In ‘Rembrandt Curated’ plaatsen we een kunstwerk van Rembrandt naast een werk van een andere kunstenaar. De twee werken roepen onderling associaties op, door een gedeeld thema, compositie, kleurpalet, of gewoon een gevoel. De ‘Rembrandt Curated’ van vandaag: Rembrandt, Een olifant, 1637 (Albertina, Wenen) en Gian Lorenzo Bernini, De obelisk van Minerva (‘Het olifantje van Bernini’), 1667 (Piazza della Minerva, Rome). Als gevolg van de enorm actieve overzeese handel in de zeventiende eeuw, zien we dat steeds meer kunstenaars exotische elementen en motieven in hun werk opnemen. Een voorbeeld hiervan is de olifant, een dier dat oorspronkelijk niet in Europa voorkwam. Dit dier komt in de zeventiende eeuw echter herhaaldelijk voor in het werk van Rembrandt en de Italiaanse meester Bernini.

Rembrandt maakte voor zover bekend vier houtskooltekeningen van Indiase olifanten. Links zien we een van deze tekeningen, vermoedelijk een verbeelding van de olifant ‘Hensken’. Deze olifant werd in 1633 per schip vanuit Ceylon (Sri Lanka) naar Nederland gebracht als een cadeau voor de Prins van Oranje. Uiteindelijk is het dier verkocht aan een particulier die de olifant 36 trucs heeft geleerd. Vanaf dat moment reisde ‘Hensken’ door Europa als een soort circusdier, waarbij ze haar trucs aan het publiek liet zien. ‘Hensken’ overleed uiteindelijk in 1654 in Florence. Rembrandt moet de olifant in Amsterdam gezien hebben voordat het dier in 1637 vertrok naar Duitsland en Denemarken. Zijn tekening is vrij bijzonder binnen zijn oeuvre; Rembrandt gebruikte zelden houtskool. Hij paste het hier toe om de schaduwpartijen extra diepte te geven.

Een andere voorstelling van een olifant zien we in de beroemde Obelisk van Minerva, ook wel bekend als ‘Het Olifantje van Bernini’. De Italiaanse beeldhouwer Bernini maakte het ontwerp voor de obelisk, waarna de sculptuur voor de olifant vermoedelijk door zijn leerling Ercole Ferrate werd uitgevoerd. Bernini maakte ter voorbereiding meerdere studies, waaronder de tekening die we hieronder kunnen zien. Het uiteindelijke resultaat verschilt enigszins van de studie: de olifant heeft een iets vriendelijkere gezichtsuitdrukking gekregen. De obelisk met de olifant staat tot op de dag van vandaag op de Piazza della Minerva, een klein plein in de buurt van het Pantheon in Rome. In 2016 is de olifant echter belaagd: vandalen hebben het topje van de linker slagtand afgebroken. Romeinse autoriteiten hebben het stukje later in de buurt teruggevonden, waarna de sculptuur is gerestaureerd.

Gian Lorenzo Bernini, Studie voor de Obelisk van Minerva, ca. 1665-1667 (Biblioteca Apostolica Vaticana, Vatican City)

Recente berichten

Geef een reactie