In Geen categorie

In ‘Rembrandt Curated’ plaatsen we een kunstwerk van Rembrandt naast een werk van een andere kunstenaar. De twee werken roepen onderling associaties op, door een gedeeld thema, compositie, kleurpalet, of gewoon een gevoel. De ‘Rembrandt Curated’ van vandaag: Gerrit Dou, Zelfportret, ca. 1665 (The Metropolitan Museum of Art, New York) en Rembrandt, Zelfportret met twee cirkels, ca. 1665-1669 (Kenwood House, Londen).

Gerrit Dou, Zelfportret, ca. 1665 (The Metropolitan Museum of Art, New York) en Rembrandt, Zelfportret met twee cirkels, ca. 1665-1669 (Kenwood House, Londen).

Gerrit Dou was dertien jaar toen hij in 1628 in Leiden les kreeg van de toen tweeëntwintigjarige Rembrandt, wat hem hoogst waarschijnlijk Rembrandts eerste leerling maakt. Net als zijn voormalige meester, heeft Dou gedurende zijn loopbaan zelfportretten gemaakt, waarop hij zichzelf op verschillende manieren verbeeldde. Hier zien we hem zitten bij het raam, omringd door een aantal attributen. Dou presenteert zichzelf duidelijk als een kunstenaar, door in zijn linkerhand een palet en penselen vast te houden. Door zichzelf in een nis af te beelden, benadrukt hij zijn kunstenaarschap des te meer, aangezien dit zijn artistieke handelsmerk was. Maar Dou heeft zichzelf ook als een intellectueel geportretteerd, door de toevoeging van het boek in het schilderij; hij is hierdoor een ‘pictor doctus’, een geschoolde schilder.

Rembrandt presenteert zichzelf op zijn beurt als een kunstenaar pur sang. Blijkbaar voelde hij niet de noodzaak om – net als Dou – zijn intellectuele kwaliteiten naar voren te brengen in dit schilderij. Deze had hij echter ongetwijfeld, wanneer we ons bedenken dat de kunstenaar een behoorlijke bibliotheek in zijn huis moet hebben gehad. In dit zelfportret presenteert Rembrandt zich in de hoedanigheid die hij mogelijk het meest belangrijk vond: als schilder. Zijn palet en penselen lijken één te zijn geworden met zijn hand, en de kunstenaarsattributen domineren de voorgrond van het schilderij. Over de cirkels op de achtergrond bestaan meerdere theorieën. De meest aanlokkelijke theorie is dat dit een teken van meesterschap is; de kunstenaars die in één beweging een perfecte cirkel kon tekenen, bewees zichzelf als ware meester.

Wat zijn jouw gedachten over deze twee kunstwerken? Vormen ze een goed paar? We horen graag wat jij er van vindt!

Recente berichten

Geef een reactie