In Geen categorie

Vorige week lieten we in het eerste deel van deze Fact Friday Rembrandts schilderij Meisje in een schilderijlijst uit 1641 zien. We vertelden hierbij dat dit schilderij tot een “set” van twee behoort, hoewel we niet echt kunnen spreken van pendanten, en vroegen of jij wist welk schilderij we naar verwijzen. Het antwoord is Rembrandts Geleerde aan de lessenaar uit 1641, onderdeel van de collectie van het Koninklijk Paleis in Warschau.

De eerste vermeldingen van Meisje in een schilderijlijst en Geleerde aan de lessenaar dateren uit 1769, toen de schilderij onderdeel waren van Kamecke’s collectie in Berlijn. In werkelijkheid zijn het geen pendanten, ondanks het feit dat ze al vrij snel beschouwd werden als bij elkaar horende werken. In Rembrandts pendanten hangt het schilderij van de man altijd links, en zijn de geportretteerden naar elkaar toegekeerd in beide composities, zoals we eerder bijvoorbeeld hebben kunnen zien in het geval van Jacob Trip en Margaretha de Geer.

Rembrandts Meisje in een schilderijlijst en Geleerde aan de lessenaar zijn waarschijnlijk aan elkaar gekoppeld door de titels die op een gegeven moment aan hen zijn verleend: Het Joodse Bruidje en Vader van het Joodse Bruidje. Beide panelen zijn bovendien versneden tot een gelijke grootte; een schilderijenpaar was vaak meer populair op de kunstmarkt dan losse werken.

Wanneer we inzoomen op Geleerde aan de lessenaar, zien we een oude bebaarde man, zittend aan een tafel waar een boek op ligt. Hij draagt een donkere bontjas en een zwarte baret, en lijkt diep in gedachten verzonken. Net als in het geval van Meisje in een schilderijlijst heeft Rembrandt hier een illusionistisch element toegevoegd; het boek lijkt uit het schilderij te steken en tot de fysieke wereld van de beschouwer te behoren.

Links: Rembrandt, Meisje in een schilderijlijst, 1641. Koninklijk Paleis, Warschau. Rechts: Rembrandt, Geleerde aan de lessenaar, 1641. Koninklijk Paleis, Warschau

Links: Rembrandt, Meisje in een schilderijlijst, 1641. Koninklijk Paleis, Warschau. Rechts: Rembrandt, Geleerde aan de lessenaar, 1641. Koninklijk Paleis, Warschau

 

[Bron: J. Chernichowska, R. Dmowska, A. Nowicka, ‘Two paintings by Rembrandt: “Girl in a picture frame” and “Scholar at his writing table” from the collection of the Royal Castle in Warsaw – history, examination and conservation.’, 2011]

Recente berichten

Geef een reactie